İçtihatlar » haciz

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 1997/15-461 E., 1997/729 K.

admin — Tue, 25 Nov 2008 15:15:23 +0000

T.C. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu içtihatı
Tarih:24.9.1997, Esas no:1997/15-461, Karar no:1997/729

İçtihat konusu: Satış Vaadinin Tapuya Şerhinden Sonra Konan Haciz ve Şikayet

DAVA : Taraflar arasındaki davadan dolayı, bozma üzerine direnme yoluyla Mersin İcra Tetkik Merciine verilen 24.1.1997 gün ve 1996/1402-1997/417 sayılı kararın bozulmasını kapsayan ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu`ndan çıkan 2.5.1997 gün, 1997/15-201 Esas, 1997/417 Karar sayılı ilamın, karar düzeltilmesi yoluyla incelenmesi davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile istenilmiş olmakla; Hukuk Genel Kurulunca dilekçe, düzeltilmesi istenen ilam ve dosyadaki ilgili bütün kagıtlar okunduktan sonra gereği görüşüldü:

KARAR : Bir arada öne sürülen maddi olguların hukuki nitelendirmesini yapmak ve uygulanacak yasa maddeleri bulmak ve uygulamak doğrudan Hakimin görevidir ( HUMK. md. 76 ).

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış vaadi şerhine ve cebri tescil kararına rağmen taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılıp kaldırılmamasına ilşkindir. O nedenle istem icra memurunun kararına yönelik şikayet olduğunda kuşku ve duraksamaya yer bulunmamaktadır. Gerçekte istihkak davaları genelde menkul mallar üzerinde haciz uygulaması sonucu açılmaktadır. Somut olayda İİK.nun 96 ve bunu izleyen maddelerinde düzenlenen istihkak davası niteliği görülmemektedir. Dahası şikayetçinin dilekçesinde de bu doğrultuda istek bulunmamaktadır. O halde Mercii Hakimliğinin kararında, şikayeti istihkak davası şeklinde değerlendirmesi doğru değildir. Uyuşmazlığın icra memuru işlemine karşı yapılan şikayet kabul edilip bu hukuki mesele doğrultusunda çözümlenmesi gerekir.

Kişisel hak mahiyetinde olan satış vaadine dair hak tapu kaydına işlenmekle ayni etkinlik ve aleniyet kazanmıştır. ( HGK. 1992/14-719, 1993/7 sayı ve 27.1.1993 tarihli kararı ). Bu hak, MK. nun 919 ve Tapu Kanunu`nun 26. maddesine göre 5 yıl süre ile 3. kişilere karşı ileri sürülebilir. 5 yıl içerisinde devir gerçekleştiğinde satış vaadi şerhinden sonra konulan haciz sonuç doğurmaz. Sonuç doğurmayan bu işleme karşı İİK. nun 16/2. maddesi uyarınca her zaman şikayet olunabilir. Diğer bir anlatımla şikayet süreye tabi değildir.

Olayda, taşınmazın tapu kaydında borçlu G.S.`ye ait payın satış vaadi sözleşmesi ile şikayetçiye satıldığına ilişkin 18.11.1992 tarihli şerh mevcuttur. Haciz ise bu şerhten sonra 5.2.1993 tarihinde konulmuştur. Açılan cebri tescil davası da 11.2.1993 tarihinde sonuçlanmış, 28.9.1993 tarihinde şikayetçi adına tapuda tescil işlemi yapılmıştır. Hal böyle olunca açıklanan yasal koşullar bu davada gerçekleştiğinden şikayetin kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmeli, Merci Kararı bu nedenler altında doğru bulunduğundan onanmalıdır.

SONUÇ : Şikayetçi vekilinin 4.6.1997 tarihli karar düzeltme isteminin kabulü ile sonucu doğru, Mersin İcra Tetkik Mercii Hakimliği`nin 1996/1402- 1997/35 sayı 24.1.1997 tarihli direnme kararının yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda ONANMASINA oyçokluğu ile karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2000/3575 E., 2000/3801 K.

admin — Tue, 25 Nov 2008 15:06:43 +0000

T.C. Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
Tarih:15.05.2000, Esas no: 2000/03575, Karar no: 2000/03801

İçtihat konusu: Belediye Mallarının Haczi ve Taşkın Haciz

Davacı, davalı kurumun Belediye Başkanlığına ait gayri menkulleri üzerine konulan haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve tetkik hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Davanın yasal dayanağı hangi malların haczedilemeyeceği konusunu düzenleyen 6183 sayılı Yasanın 3986 sayılı Yasa ile değişik 70. maddesidir .

Maddenin birinci bendi aynen “233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi İktisadi Devlet Teşekkülleri, Kamu İktisadi Kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarenin malları hariç olmak üzere devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Belediye de mahalli idarelerden sayıldığına göre, kural olarak belediye mallarının haczedilebileceğinin kabulü gerekir. Ancak maddede, hususi kanunlarda haczi caiz olmadığı gösterilen malların haczedilemeyeceği öngörülmektedir. Belediye mallarının haczi ile ilgili 1580 sayılı Belediye Kanununun 19/7. maddesine göre , Belediyenin bahçeleri, umuma ait akar olmayan açık ve kapalı yerleri, belediye vergi ve resimleri ile kamu hizmetine tahsis edilen ve akar olmayan emsal ve eşyası haczedilemez. Somut olayda K… K…. Belediye Başkanlığının hangi gayrimenkullerine haciz konduğu dosya içeriğinden anlaşılmamaktadır.

Yapılacak iş, bilirkişi incelemesi ile 1580 sayılı Belediye Kanununun 19/7. maddesinde haczi mümkün olmadığı belirtilen taşınmazları saptamak, haczi mümkün olan taşınmazlar açısından da değer belirlenmesi yaparak alacak miktarını karşılayacak taşınmazları belirlemek ve fazla hacizleri kaldırmaktan ibarettir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle (BOZULMASINA), 15.05.2000 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 1995/10722 E., 1995/10480 K.

admin — Wed, 19 Nov 2008 01:05:20 +0000

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 1995/10722 Esas, 1995/10480 Karar sayılı içtihatı:

İÇTİHAT ÖZETİ : Ara kararı ilam niteliğinde olmadığından harcı ödenmek suretiyle genel haciz yoluyla takip yapılması borçluya 49 örnek ödeme emri tebliği gerekir.
DAVA: Merci kararının müddeti içinde temyizen tetkiki B. vekili tarafından istenmesi üzerine, bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye 29.6.1995 tarihinde gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR: Alacaklı vekili Bakırköy 6.Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 9.2.1995 tarih, 1994/702 esas sayılı ara kararı ile tayin edilen tedbir nafakasının tahsili için İcra Müdürlüğü`ne başvurmuş ve borçluya muhtıra gönderilmesini istemiştir ve İcra Müdürlüğü`nce talep gibi işlem yapılmıştır. Ara kararı ilam niteliğinde olmadığından harcı ödenmek suretiyle genel haciz yoluyla takip yapılması borçluya 49 örnek ödeme emri tebliği gerekir. Usulüne uygun bir takip yoktur. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilerek muhtıranın iptaline karar verilmek gerekirken, yazılı gerekçeyle hüküm kurulması isabetsizdir.
SONUÇ: Alacaklı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile merci kararının yukarda yazılı nedenle İİK.’nun 366. ve HUMK.’nun 428. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 11.7.1995 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2002/9084 E., 2002/10695 K.

admin — Tue, 18 Nov 2008 21:35:06 +0000

Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2002/9084 E., 2002/10695 K.

İÇTİHAT ÖZETİ : Araç hacizden önce noterde düzenleme şeklinde yapılan satış sözleşmesi ile borçlu tarafından davacı 3. kişiye satılmıştır. Trafikte kayıtlı her türlü aracın satış ve devri tescil belgesi esas alınarak noterlerce ya da Trafik Şubeleri ve bürolarında yetkili memurlarca yapılacak satış sözleşmesi ile mümkün olduğundan, davacıya yapılan bu satış geçerli olup istihkak davasının kabulü gerekir.
DAVA : Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davacı ( 3. Kişi ) vekili tarafından istenmiş, merciice ilamında belirtildiği şekilde isteğin reddine karar verilmiştir. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi:
KARAR : Dava konusu 06 XXX 96 plakalı araç, trafikte borçlu adına 6.7.2000 tarihinden beri kayıtlı ise de, bu araç hacizden önce 5.4.2002 tarihinde Ankara 52. noterliğinde düzenleme şeklinde yapılan satış sözleşmesi ile borçlu tarafından davacı 3. kişiye satılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası’nın 4199 sayılı Yasa ile değişik 20/d maddesi uyarınca trafikte kayıtlı her türlü aracın satış ve devri tescil belgesi esas alınarak noterlerce ya da Trafik Şubeleri ve bürolarında yetkili memurlarca yapılacak satış sözleşmesi ile mümkün olduğundan, davacıya yapılan bu satış geçerlidir. Satışın sicile işlenmesi idari bir işlem olduğundan satıştan sonra davacı adına tescil edilmemesi satışı geçersiz kılmaz. Öte yandan satışın danışıklı olduğu iddiasıyla açılmış bir iptal davası da yoktur.
Bu durumda istihkak davasının kabulü gerekirken reddi usul ve yasaya aykırıdır.
O halde, davacı 3. kişinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONUÇ : Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 16.12.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 1993/5359 E., 1994/2746 K.

admin — Tue, 18 Nov 2008 21:29:56 +0000

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 1993/5359 E., 1994/2746 K.
İÇTİHAT ÖZETİ : Malın haczine muttali olan borçlu veya üçüncü şahıs, ıttıla tarihinden itibaren yedi gün içinde istihkak iddiasında bulunmadığı takdirde, aynı takipte bu iddiayı ileri sürmek hakkını kaybeder.

DAVA : Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı alacaklı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Somut uyuşmazlıkta davacı 3. şahıs “P. Ticaret A.Ş.” borçlu ise “K. İnşaat A.Ş.”dir. Davacı, maliki bulunduğu 01 XX 980 plaka sayılı kamyonun borçlu şirketin borcu nedeniyle haczolunarak satışa çıkartıldığını satış ilanından öğrendiklerini öne sürerek istihkak davası açmıştır. Gerçekten, icra dosyası kapsamından mahcuz kamyonun 16.11.1991 tarihinde haczedilerek 11.1.1992 tarihinde muhafaza altına alındığı, bu arada borçlu şirketin icra takibiyle ilgili değişik işlemler yaptığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, 15.2.1993 tarihli vekaletnameye göre, 3. şahıs şirket ile borçlu şirketin G. G. K. adlı kişi tarafından temsil olunduğu, her iki şirketin de aynı şirketler grubuna dahil oldukları izlenmektedir. Bu olgu karşısında, davacı şirketin 16.11.1991 tarihindeki haczi satış ilanı ile öğrendiğinin kabulü olayların ve hayatın olağan akışına uygun düşmez. Dava, haciz tarihinden çok sonra ve İ.İ.K.nun 96. maddesinde sözü edilen 7 günlük hak düşürücü süre dışında 24.2.1993 tarihinde açıldığına göre süre yönünden reddolunmalıdır. Merciice değinilen yönün gözardı edilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın açıklanan nedenlerle davalı alacaklı yararına BOZULMASINA, istek halinde ödediği temyiz peşin harcının temyiz eden davalı alacaklıya geri verilmesine, 29.4.1994 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2003/6192 E., 2003/7936 K.

admin — Tue, 18 Nov 2008 21:25:04 +0000

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2003/6192 E., 2003/7936 K.

YARGITAY İLAMI

Mahkemesi : Ü İcra Tetkik Mercii Hakimliği
Tarihi : 6.3.2003
No : 839-263
Davacı(3.Kişi) : Mustafa
Davalılar(Alacaklı): 1-A A.Ş.
(Borçlu): 2-Mehmet
Yukarıda tarih ve numarası yazılı kararın temyizen tetkiki davalı (alacaklı) vekili tarafından istenmiş, merciice ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar verilmiştir. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

KARAR :
Dava konusu haciz, 30.11.2001 tarihinde davacı 3.kişinin birlikte oturduğu eşi Semiha huzurunda yapılmıştır. Hayatın olağan akışı içinde, davacının haczi aynı tarihte öğrendiğinin kabulü gerekir. İİK.’nun 97/9. maddesi uyarınca istihkak davası haczin öğrenildiği tarihten itibaren yedi gün içinde açılmalıdır. Aksi takdirde 3.kişi aynı takipte bu iddiayı ileri sürmek hakkını kaybeder. Buradaki süre hak düşürücü süre niteliğinde olup, kamu düzenini ilgilendirdiğinden merci hakimi davanın süresinde açılıp açılmadığını kendiliğinden gözetmek durumundadır.
Somut olayda dava 7 günlük sürede açılmadığından davanın süre yönünden reddi gerekirken, davanın esası hakkında yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
O halde davalı alacaklının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 13.10.2003 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları: