İçtihat konusu: Kira Bedelini Tespit Yetkisinin Kiralayana Verilmesi ve iyiniyet Kuralı

DAVA : Taraflar arasındaki tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili avukat Ahmet Ali Erol ile davalı vekili avukat Aynur Sökmen’in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanılmış ve hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra karar için başka güne bırakılmıştı. Bu kez temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR : Davacı, davalı Hazine adına kayıtlı taşınmazın 49 yıl süre ile kullanımına tahsis edildiğini, 1996 yılı kira bedeli 366.096.000 TL olduğunu, davalının sözleşme hükümlerine aykırı olarak 1997 yılı kira bedelini 3.720.000.000 TL olarak belirlediğini, aşırı nisbetteki kira bedeli talebinin, sözleşmeye hak ve nesafet ilkelerine aykırı olduğunu ileri sürerek, kira bedeli artışının iptalini, talep edilen miktar borçlu olmadığının tesbitini istemiştir.

Davalı, takdir edilen bedelin günün şartlarına uygun olduğunu bildirerek, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında 28.6.1998 başlangıç tarihli 49 yıl süreli irtifak sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşmenin 7. maddesinde “ilk yıl için irtifak hakkı bedeli 22.950.000 TL olup, 2. ve izleyen yıllar kullanım bedelinin Maliye ve Gümrük Bakanlığınca her yıl yayınlanan Devlet İhale Genelgesinde belirtilen artış oranlarının bir önceki yıl irtifak hakkı bedeline eklenmesi suretiyle saptanacağı, ilk beş yıldan sonraki 2. ve izleyen beş yıllık dilimlerin ilk yılı için irtifak hakkı bedelinin yeniden takdir edileceği” kararlaştırılmıştır. Sözleşmenin 7. maddesi hükmü ile kira bedelinin ne şekilde belirleneceği, hangi kıstasların esas alınacağı kararlaştırılmıştır. Sözleşmede davalı kiralayana, kira bedelini tesbit etme yetkisi verilmiş olmakla beraber, kiralayan bu hakkı kullanırken objektif hareket etme durumundadır. Hakkını kötüye kullanarak, fahiş bir fiyat tesbit etmesi halinde hakim bu belirlemeye müdahale eder. Bu itibarla dava bir uyarlama davası değil, sözleşmedeki hükümlerin ve sözleşme ile kiralanana tanınan hakkın kötüye kullanılıp kullanılmadığının tesbitine yönelik bir davadır.

O halde mahkemece, davalı kiralananın 1987 yılı için talep ettiği kira miktarının hangi kıstaslar ele alınarak belirlendiği, bu belirlemenin objektif olup olmadığı, sözleşmenin kira artırımına ilişkin maddi hükmü değerlendirilip, talep edilen kira döneminin ilk beş yıldan sonra gelen 28.6.1997-28.6.1998 dönemi olduğu da gözetilerek uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile saptanarak ona göre hüküm kurulması gerekir. Mahkemece, bu yön gözetilmeksizin, yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Bozma nedenidir.

SONUÇ : Yukarıda açıklanan nedenle temyiz olunan kararın davacı yararına BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde iadesine, 97.500.000 lira duruşma avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7.2.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• 12 YAŞINI DOLDURMAMIŞ ÇOCUKLAR HAKKINDA, KORUYUCU VE DESTEKLEYİCİ TEDBİRE KARAR VERME YETKİ VE GÖREVİ HK.
• Çatıya Konulan Reklam Panosuna İlişkin Kira Sözleşmesinde İmzası Bulunan Yöneticinin Ayrıca Yetki Almamış da Olsa Bu Sözleşmeden Doğan Uyuşmazlıkta Taraf Sıfatı Vardır
• Yargıtay 6. Ceza Dairesi 2002/19030 E., 2003/4673 K.
• Yargıtay 20. Hukuk Dairesi 2002/7463 E., 2002/8986 K.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2000/852 E., 2000/3152 K.

İçtihat konusu: Tüketici Mahkemelerinde bakılan davalarda da Vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir

Taraflar arasındaki Hakem Kurulu kararına itiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalı kredi kartı sahibinin müracaatı ile Tüketici Hakem Heyetince yıllık kart kullanım ücretinin alınması işleminin iptali ile tüketici davalıya iadesine karar verildiğini, kararın kredi kartı sözleşmesine aykırı olduğunu ileri sürerek, 12/3/2007 tarihli hakem heyeti kararının iptaline karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, davanın reddine kesin olarak karar verilmiş; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 10/12/2007 tarih ve 2007/250925 sayılı tebliğnamesi ile HUMK. 427/6 maddesi uyarınca hükmün kanun yararına bozulmasını istemiştir.
Mahkemece davanın reddine karar verildikten sonra, davanın mahiyeti gereği vekalet ücreti takdirine yer olmadığına hükmedilmiştir. Avukatlık ücreti HMUK’nun 423/6 maddesine göre yargılama giderlerinden olup, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun’da vekalet ücreti alınmayacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Davalı bu davada kendisine vekil ile temsil ettirdiğine ve mahkemece de, davanın reddine karar verildiğine göre, reddedilen tutar üzerinden, davalı lehine karar tarihininde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarife’si gereğince, 200,00 YTL. vekalet ücretinin takdiri gerekir. Davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
SONUÇ: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına temyiz talebinin kabulü ile İzmir 1. Tüketici Mahkemesi’nin 2007/128-285 sayılı ve 7/6/2007 tarihli kararının hukuki sonuçları saklı kalmak üzere kanun yararına BOZULMASINA, 28/2/2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2007/11708 E., 2008/1869 K.
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2005/1-66 E., 2005/65 K.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2002/2522 E., 2002/2896 K.
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2008/2593 E., 2008/7912 K.
• Yargıtay 8. Hukuk Dairesi 2008/772 E., 2008/1004 K.

içtihat konusu: Kısmen Reddedilen Davada Davalı Lehine Avukatlık ücretine hükmedilmesi hakkında içtihat.

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına bozulması istenilmekle dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalı ile aralarında düzenlenen DİGİTÜRK konur içi bireysel üyelik sözleşmesi uyarınca vermiş oldukları hizmet karşılığı olan borçların ödenmediğini, yaptığı icra takibine itiraz edildiğini, tüketici sorunları, hakem heyetinin yetkili olmadığı gerekçesi ile şikayeti reddettiğini ileri sürerek hakem heyeti karanının iptali ile alacağı olan 535,48 YTL.nın faizi ile tahsiline karar verilmesi istemiştir.
Davalı, borcu bulunmadığı bildirip davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, 402,55 YTL.nın davalıdan tahsiline, fazla talebin reddine kesin olarak karar verilmiş; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca kanun yararına kararın bozulması istenilmiştir.
Yargılama sonucu davanın kısmen kabul, kısmen de reddine karar verilmiştir. HMUK. 417 maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi “davada iki taraftan her biri kısmen hakla çıkarsa mahkeme her birini masrafla ilzam veya bu masrafı aralarında takdir ettiği surette taksim eder” hükmünü öngörür. Buna göre mahkeme masraflarının davanın kabul ve red edilen miktarına, yani tarafların haklı çıktıkları miktarlara göre paylaştırılması, red edilen kısım üzerinden de kendisini yargılamada vekil aracılığı ile temsil ettiren davalı lehine de HMUK. 423. maddesinin 1. fıkrasının 6. bendine göre mahkeme masraflarından sayılan vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Mahkemece davanın bir kısmının reddedildiği göz önünde bulundurularak , kendisini avukat aracılığı ile temsil ettiren davalı yararına avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca vekalet ücretine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün HUMK.nun 427/6 maddesi uyarınca kanun yararına bozulması gerekir.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, hükmün kanun yararına BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 5.6.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Islah Dilekçesi Verilerek Dava Dilekçesindeki Faiz Başlangıç Tarihi Değiştirilemez
• Dava Dilekçesinin İptaline Karar Verildiğinde Vekalet Ücreti Takdir Edilir
• Boşanma Kararı Verilip Kesinleşmedikçe Katılma Alacağı Talepli Dava İncelenemez
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2005/1-66 E., 2005/65 K.
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2007/15957 E., 2008/5726 K.

İçtihat konusu: Kredi Kartı üyelik ücretinin tahsiline ilişkin Matbu Sözleşme Hükmünün Haksız şart Olması

Taraflar arasındaki satıcının Hakem Kurulu kararına itirazı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca Kanun yararına bozulması istenilmekle dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR
Davacı banka, kredi kartı kullanıcısı olan davalının Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurusu üzerine, bankaca kredi kartı sözleşmesine göre hesabından kesilen yıllık 30 YTL üyelik ücretinin iadesine karar verildiğini, halbuki, bu ücretin alınacağının sözleşme ile kararlaştırıldığı gibi, ücretin verilen ticari hizmetin karşılığı olup, yasaya aykırı olmadığını ileri sürerek, Zonguldak Tüketici Sorunları Hakem Heyeti Başkanlığı’ nın 14.5.2007 tarih ve 2007/158 sayılı kararının iptalini istemiştir.
Davalı davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen kredi kartı üyelik sözleşmesine göre, “kart üyelik ücretinin” hizmet karşılığı olduğu, tahsil edilen üyelik ücretinin yasal olduğu, gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş; miktar itibarı ile kesin olan hüküm Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilmiştir.
Dava, davacı banka tarafından kredi kartı kullanıcısı olan davalıdan tahsil edilen kredi kartı üyelik ücretinin, davalı başvurusu üzerine davacı bankadan alınmasına dair Zonguldak Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptaline ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yasal düzenlemelere ve aralarındaki sözleşme hükümlerine göre bankanın kredi kartı kullanıcısından kullanım karşılığı yıllık ücret isteyip, isteyemiyeceği hususunda toplanmaktadır. Uyuşmazlığın çözümü için bu konudaki yasal düzenlemeler ile tarafların arasındaki sözleşme hükümlerinin incelenmesi gerekir.
5464 Sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları kanununun sözleşme şekli genel işlem şartları başlıklı 6. bölümdeki 24. maddesinin 1. fıkrası “Kart çıkaran kuruluşlar ile kart hamilleri arasındaki ilişkiler, bu kanun ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde en az oniki punto ve koyu siyah harflerle hazırlanacak yazılı sözleşme ile düzenlenir. Sözleşmenin bir örneği kart hamiline ve varsa kefile verilir. Sözleşme hükümleri ve kartın kullanımı hakkında kart hamiline ayrıntılı bilgi verilmesi zorunludur.” hükmünü, aynı maddenin 4. fırkasının son cümlesi “Sözleşmede kart hamilinin haklarını zedeleyici ve kart çıkaran kuruluş lehine tek taraflı haksız şartlar sağlayan hükümlere yer verilemez.” hükmünü getirmiştir.
4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4822 Sayılı Kanunla değişik 6. maddesi ile sözleşmelerdeki haksız şart düzenlenmiş ve “Satıcı ve sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme koşulları haksız şarttır. Taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu her türlü sözleşmede yer alan haksız şartlar tüketici için bağlayıcı, değildir. Eğer bir sözleşme şartı önceden hazırlanmışsa ve özellikle standart sözleşmede yer alması nedeniyle tüketici içeriğine etki edememişse, o sözleşme şartının tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir. Sözleşmenin bütün olarak değerlendirilmesinden, standart sözleşme olduğu sonucuna varılırsa, bu sözleşmedeki bir şartın belirli unsurlarının veya münferit bir hükmünün müzakere edilmiş olması, sözleşmenin kalan kısmına bu maddenin uygulanmasını engellemez. Bir satıcı veya sağlayıcı, bir standart şartın münferiden tartışıldığını ileri sürüyorsa, bunu ispat yükü ona aittir. 6/A, 6/B, 6/C, 7, 9, 9/A, 10, 10/A ve 11/A maddelerinde yazılı olarak düzenlenmesi öngörülen tüketici sözleşmeleri en az oniki punto ve koyu siyah harflerle düzenlenir … ” hükmü, yine 4077 Sayılı Kanunun değişik 6 ve 31 maddelerine dayanılarak hazırlanan Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinde “satıcı, sağlayıcı veya kredi veren tarafından tüketici ile akdedilen sözleşmede kullanılan haksız şartlar batıldır” hükmü getirilmiştir.
Taraflar arasındaki 22.12.1995 tarihli sözleşmenin ?.
maddesinde kart kullanıcısından kart kullanım ücretinin alınacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında 22.12.1995 tarihli sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin davacı banka tarafından matbu, standart olarak hazırlanıp boş olan kısımların rakam, isim ve adresler yazılarak doldurulduğu, sözleşmenin on iki punto koyu siyah harflerle düzenlenmediği görülmektedir. Davacı, tüketici aleyhine olan ve tüketiciyi kart kullanımı ücreti adı altında bir külfete sokan sözleşme hükmünün tüketici ile ayrıca müzakere edilerek kararlaştırıldığını iddia ve ispat edememiştir. Böyle olunca sözleşmedeki kredi kartı üyelik ücreti alınacağına dair hükmün açıklanan yasa ve yönetmelik hükümleri karşısında haksız şart olduğu kabul edilmelidir. Dolayısıyla davacı bankanın bu sözleşme hükmüne dayalı olarak kredi kartı kullanıcısı davalıdan ücret istemesi olanaklı değildir.
Bu durumda yasaya uygun olan, Zonguldak Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararının iptali istemi ile açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yukarda açıklanan hususlar gözetilmeden davanın kabulü usul ve yasaya aykırı olup hükmün bozulması gerekir.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet başsavcılığının HUMK’nun 427/6. maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonucuna etkili olmamak üzere BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 2.5.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Aynı Konuya İlişkin Nüfus Davasının Yeniden Açılamaması
• Danıştay’ın Katsayı Farkının Düşürülmesine İlişkin YÖK Kararının Yürütmesinin Durdurulmasına İlişkin 2. Kararı
• Danıştay’ın Katsayı Farkının Düşürülmesine İlişkin YÖK Kararının Yürütmesinin Durdurulması Kararı
• Çatıya Konulan Reklam Panosuna İlişkin Kira Sözleşmesinde İmzası Bulunan Yöneticinin Ayrıca Yetki Almamış da Olsa Bu Sözleşmeden Doğan Uyuşmazlıkta Taraf Sıfatı Vardır
• Anayasa Mahkemesi’nin 5413 sayılı Kanun ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına ilişkin kanunlar hakkındaki kararı

İçtihat konusu: Tüketici Mahkemesinde Dava Açabilmek için Gerekli Meblağ Sınırı  

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
KARAR
Davacı, davalının ödemediği 5 adet telefon faturasından doğan toplam 218.30 YTL borcunun tahsili için Lüleburgaz 1. İcra Müdürlüğünün 2006/3726 Esas sayılı dosyasıyla yaptıkları takibe haksız itirazının iptaline, takibin devamına ve alacağın %40′ı oranında tazminata karar verilmesini istemiştir.
Davalı, davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne itirazın iptaline, takibin 218.30 YTL asıl alacak ve faizleri yönünden devamına, asıl alacak miktarı üzerinden %40 oranında inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiş; taraflarca temyiz edilmeyerek kesinleşen hüküm Yargıtay Başsavcılığı tarafından kanun yararına temyiz edilmiştir.
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4822 sayılı Kanunla değişik 22. maddesinin 5. fıkrasına göre; değeri 500 YTL’nin altında bulunan uyuşmazlıklarda Tüketici Sorunları Hakem Heyetlerine başvuru zorunludur. Bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar tarafları bağlar. Taraflar bu kararlara karşı 15 gün içinde Tüketici Mahkemesine itiraz edebilirler. Tüketici Sorunları Hakem heyeti kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine Tüketici Mahkemesinin vereceği karar kesindir. Bu hüküm uyarınca 4077 sayılı Kanunun uygulanmasından kaynaklanan ve dava tarihi olan 2007 yılı itibariyle 792,12 YTL’den az olan uyuşmazlıklarda Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurulmadan mahkemede dava açılamaz.
Dosyanın incelenmesinden, dava konusu asıl alacak miktarının 218.30 YTL olduğu ve davacının Tüketici Sorunları Hakem Heyetine başvurmayarak doğrudan Tüketici Mahkemesinde itirazın iptali davası açtığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece 4077 sayılı Yasanın 22/5 maddesi hükmüne göre dava açabilme şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, hükmün bozulması gerekir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının HUMK’nun 427/6 maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin kabulü ile hükmün sonucuna etkili olmamak üzere BOZULMASINA, 6/6/2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Islah Dilekçesi Verilerek Dava Dilekçesindeki Faiz Başlangıç Tarihi Değiştirilemez
• Dava Dilekçesinin İptaline Karar Verildiğinde Vekalet Ücreti Takdir Edilir
• Boşanma Kararı Verilip Kesinleşmedikçe Katılma Alacağı Talepli Dava İncelenemez
• Alt Sınırı 5 Yıl ve Daha Fazla Hapis Cezası Gerektiren Suçta Sanığın Talimatla ve Müdafi Olmaksızın Alınan İfadesi ile Yetinilemez
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2007/19-50 E., 2007/50 K.

İçtihat Özeti: Her ne kadar abone, aboneliğin tesis edildiği taşınmazını kiraya verirken iptal ettirmediği abone sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre içinde taşınmazda oturanların kullandığı elektrik bedelinden sorumlu ise de, haksız fiil niteliğinde olan kaçak elektrik kullanımından dolayı sorumlu değildir.
İçtihat Metni :

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi İçinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, kendisine ait taşınmazı kiraya verdiğini, davalının kaçak elektrik kullandığı gerekçesiyle hakkında icra takibi yaptığını, kullanılan elektriğin kiracıların oturduğu döneme ait olduğunu, ayrıca kaçak elektrik de kullanmadığını İleri sürerek, borçlu olmadığının tespiti ile %40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 25.01.2005 tarihinde, sayacın vekalet mühürlerinin olmadığı ve numaratör ile oynanmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, abone olan davacı adına işlem yapıldığını savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davalı, davacının kaçak elektrik kullandığından bahisle davacı hakkında icra takibi yapmış, davacı ise, adına olan abone sözleşmesini iptal ettirmeden, aboneliğin tesis edildiği taşınmazı 01.10.2001 ile 26.11.2005 tarihleri arasında kiraya verdiğini ve kaçak elektrik kullanmadığını belirterek kaçak elektrik bedelinden sorumlu olmadığının tespiti için eldeki davayı açmıştır. Bu iddiasını doğrulamak için de kira sözleşmelerini dosyaya ibraz etmiştir. Kaçak elektrik kullanma haksız fiil olup, sonuçlarından haksız fiili isleyen kişi sorumludur. Her ne kadar abone, aboneliğin tesis edildiği taşınmazını kiraya verirken iptal ettirmediği abone sözleşmesinin yürürlükte olduğu süre içinde taşınmazda oturanların kullandığı elektrik bedelinden sorumlu ise de, haksız fiil niteliğinde olan kaçak elektrik kullanımından dolayı sorumlu değildir. Davalının, kaçak elektrik kullanıldığına dair dosyaya sunduğu 25.01.2005 tarihli tutanakta ticarethanenin Ö… İnşaat tarafından büro olarak kullanıldığının yazıldığı, başkaca kaçak kullananın kim olduğunu belirleyecek bir bilginin bulunmadığı, celp edilen Ticaret Sicil Memurluğu yazısından da davacının bu şirket ile İlgisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Öyle olunca davacının kiraya verdiği mecurda kiracı şirketin kaçak elektriği kullandığı anlaşılmaktadır. Kaçak elektriği davacının kullandığı kanıtlanamadığına göre davanın kabulüne karar verilmesi gerekir. Mahkemece aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.
 
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazının kabulü ile kararın temyiz eden davacı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan haran istek halinde temyiz edene iadesine, 16.01.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2007/7131 E., 2008/303 K.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2008/4-153 E., 2008/139 K.
• Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2007/5458 E., 2008/1122 K.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2008/1639 E., 2008/3514 K.
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2007/10964 E. , 2008/308 K.

İçtihat Özeti: Davacı ile davalı TEDAŞ Genel Müdürlüğü arasındaki uyuşmazlık idari bir işlem veya hizmetten kaynaklanmadığına göre davanın adli yargı mahkemelerinde görülmesi gerekir.

İçtihat Metni :

Taraflar arasındaki irtifak bedeli davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraflar avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, davalı ile imzalanan 04.04.2002 tarihli protokolün 5. maddesine göre izinsiz kullanılan enerji nakil hatları üzerinde, 6831 sayılı Yasa’nın 17. maddesine göre taahhüt senedi verilmek kaydıyla irtifak hakkı tesis edildiğini, ancak irtifak bedellerinin ödenmediğini ileri sürerek, alacakları olan 10.928.247.000 TL izin irtifak bedelinin, faizi ile birlikte ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Davalı, davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın idari yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

1-Davacı ile davalı Tedaş Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen 04.04.2002 tarihli protokol hükümlerine göre enerji nakil hattı tesis edilmiş olmasına rağmen, enerji nakil hattı tahsis izin irtifak bedellerinin ödenmemesi nedeni ile eldeki dava açılmıştır.

Davalı Tedaş, 15.09.1993 tarih ve 21699 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye göre kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsüdür. Aynı Kararname’nin 4. maddesine göre de özel hukuk hükümlerine tabidir. Somut olayda uyuşmazlık, davacı ile davalı Tedaş Genel Müdürlüğü arasında düzenlenen protokolden kaynaklanmakta olup, davada kamu hukukundan kaynaklanan ve idari yargıda görülmesi gereken idari bir işlem veya hizmet söz konusu değildir. Bu nedenle, taraflar arasındaki uyuşmazlığa özel hukuk hükümlerinin uygulanması gerekli olup, davada görevli mahkeme de adli yargı mahkemeleridir. O halde, mahkemece işin esası incelenerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde görevsizlik kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

2-Bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.

Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen kararın (BOZULMASINA), 2. bentte açıklanan nedenlerle diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine, 07.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• CMK 250 GÖREV ALANI, ÖRGÜTTEN BERAAT VE GÖREVSİZLİK
• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2001/6816 E., 2002/4172 K.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2007/13856 E., 2008/336 K.
• Yargıtay 5. Ceza Dairesi 2008/1472 E., 2008/2310 K.
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2008/4-153 E., 2008/139 K.

İçtihat Özeti: Mahkemenin, davaya konu aracın seri üretimden kalktığı, bu nedenle yenisi ile değiştirilmeyeceği ve fatura bedelinin ödenmesi gerektiği yönündeki kararı doğru değildir. Zira, icra ve iflas kanununun 24. maddesine göre ilamın icrası sırasında mal temin edilemez ise, ilamda yazılı değeri tahsil edilecektir.

İçtihat Metni:

Taraflar arasındaki aracın yenisi ile değiştirilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, davalı şirketten satın aldığı Hyundai Accent LX marka aracın çok fazla yakıt tükettiğini, serviste aracın bazı parçalarının değiştirilmesine rağmen sorunun giderilemediğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, aracın yenisi ile değiştirilmesine veya dava tarihindeki anahtar teslimi değerinin ödetilmesine, yapmış olduğu giderler ve fazla yakıt tüketimi nedeniyle de 1000 YTL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı, 26.11.1999 tarihinde satın alınan araç nedeniyle iki yıllık garanti ve zamanaşımı süresinin dolduğunu, araçta fazla yakıt tüketiminin söz konusu olmadığını savunarak, davanın gerek zamanaşımı gerekse esastan reddini dilemiştir.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen ilk hüküm, davacının temyizi üzerine Dairemizce, “bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu, raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek şekilde 3. bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği” hususuna değinilerek bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda bu kez, davanın kısmen kabulüne, aracın üretimden kalkmış olması nedeniyle yenisi ile değiştirilmesi mümkün olmadığından fatura bedeli olan 3.444,00 YTL’nin ve 579,80 YTL tazminatın tahsiline, fazla istemin reddine, aracın davalıya iadesine karar verilmiş, hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın bozmaya uygun olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Hükmüne uyulan Dairemize ait bozma ilamı sonrasında mahkemece görüşüne başvurulan 22.12.2006 tarihli üç kişilik bilirkişi raporunda, araçta yakıt sarfiyatının fazla olduğu, bu durumun imalat hatası niteliğinde bulunduğu belirtilmiş olup, mahkemenin kabulü de bu yönde olmasına rağmen, dava konusu aracın seri üretimden kalkmış olması nedeniyle yenisiyle değiştirilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle mahkemece davacının “aracın yenisi ile değiştirilmesi” yönündeki talebi kabul edilmeyerek aracın fatura bedelinin ödetilmesine karar verilmiştir. Oysa ki, İcra İflas Kanunu’nun 24.maddesinin 4. fıkrasında, “Yedinde bulunmazsa ilamda yazılı değeri alınır. Vermezse ayrıca icra emri tebliğine hacet kalmaksızın haciz yoluyla tahsil olunur. Taşınır malın değeri, ilamda yazılı olmadığı veya ihtilaflı bulunduğu takdirde, icra memuru tarafından haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur.” hükmü mevcut olup, bu hükme göre malın bulunamaması halinde İİK’nın 24. maddesinin uygulanması söz konusu olduğundan dava konusu araç infaz sırasında temin edilemez ise İİK’nın 24. maddesine göre işlem yapılması mümkündür.

Bu nedenle kararın infazının güçlük yaratmasından söz edilemeyeceği gibi, aracın seri üretimden kalkmış olması da yasal seçimlik haklarından birini kullanan tüketicinin bu isteminin karşılanmamasına gerekçe olarak gösterilemez.

O halde, yasanın tüketiciye tanımış olduğu seçimlikhaklardan tüketicinin öncelikli talebi olan “aracın yenisi ile değiştirilmesine” ilişkin talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde bu talebin reddi ile fatura bedelinin ödetilmesine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir. (Bkz. Aynı yönde HGK kararı 2005/4-309 E. 2005/391 K.)

Sonuç: 1. bent gereğince davacının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün temyiz eden davacı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 04.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2007/11897 E., 2008/1114 K.
• BİLİŞİM SİSTEMLERİNİN ARAÇ OLARAK KULLANILMASI SURETİYLE DOLANDIRICILIK
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2007/19-50 E., 2007/50 K.
• Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2004/14912 E., 2005/715 K.
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2002/2522 E., 2002/2896 K.

İçtihat Özeti:

• Vekil, müvekkili lehine verilen kararı en kısa sürede müvekkiline bildirip masraflar konusunda bilgilendirmekle yükümlüdür. bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde azil haklı olur ve ücrete hak kazanamaz.
• Davacı yazılı belge ibraz edemediğine göre dava dilekçesinde dayandığı yemin delili hatırlatılmalı, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

 
İçtihat Metni :

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya İncelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı avukat olduğunu, davalının K… Belediyesi’ndeki alacaklarını tahsil etmek İçin davalı ile sözlü olarak anlaştıklarını, mahkemece hükmedilecek miktarın %15′nin vekalet ücreti olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını, belediye aleyhine dava açıp davalı lehine sonuçlandığını, davalının harcı vermediği için tebliğe çıkarılamadığını, davalının haricen borçlu ile anlaşıp haksız olarak kendisini azlettiğini, vekalet ücretini almaya hak kazandığını, bu alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini iddia ederek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne, icra takibinin 3.189.301.193 TL asıl alacak ve asıl alacağa 04.11.2003 tarihinden İtibaren faiz işletilerek devamına karar verilmiş, hüküm; davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Dava vekalet ücreti alacağının tahsiline ilişkin itirazın iptali davasıdır. Davacı, davalının vekili olarak K… Belediyesi aleyhine 20.09.2002 tarihinde dava açmış ve mahkemece 14.11.2003 tarihinde davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı icra takibine itiraz dilekçesinde, davacının davasını vekil olarak açtığını, ancak dava hakkında bilgi vermediğini, bu nedenle haklı olarak azlettiğini savunmuştur. Aşkale Asliye Hukuk Mahkemesi’nce 14.11.2003 tarihinde verilen karar, davacının azledildiği 18.02.2005 tarihinden sonra 17.06.2005 tarihinde davalı tarafından harç yatırılarak tebliğe çıkarılmıştır. Bu tarihlere göre kararın tebliğe çıkarılmasında bir gecikme olduğu anlaşılmaktadır. Müvekkili lehine verilen kararı en kısa sürede müvekkiline bildirip, yatırılması gereken masraflar konusunda bilgilendirmek vekilin görevidir. Bu yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde azil haklı olur ve vekil ücrete hak kazanamaz. Davalı, kendisine bilgi verilmediğini iddia ettiğine göre, bu durumda davacı avukat müvekkili olan davalıya mahkeme kararını tebliğe çıkarabilmek için harç yatırması gerektiğini bildirdiğini yasal delillerle ispat etmelidir. Davacı bu konuda yazılı belge ibraz edemediğine göre, dava dilekçesinde yemin demek suretiyle yemin deliline dayandığından, davacıya; davanın karara bağlanıp harç yatırması gerektiğini bildirdiği iddiası hakkında yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılmalı, hasıl olacak sonuca göre feshin haklı ya da haksız olduğu belirlenerek hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yön gözardı edilerek ve de kabul şekli itibarıyla icra takibinden önce davalı temerrüde düşürülmediği halde dava tarihinden önceki, davacının vekil olarak takip ettiği davanın karar tarihinden faize hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Sonuç: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle davalının sair itirazlarının reddine, ikinci bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın davalı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 12.02.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2005/1-66 E., 2005/65 K.
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2007/15957 E., 2008/5726 K.
• Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2007/8188 E., 2008/253 K.
• Avukatlık Asgari Ücret Tarifesindeki “Beraat Eden ve Kendisini Vekil ile Temsil Ettiren Sanık Yararına Hazine Aleyhine Maktu Avukatlık Ücretine Hükmedilir” Şeklindeki Düzenlemede Hukuka Aykırılık Yoktur
• Alacağın Temliki, Fesih, Görev, Kat İrtifakı, Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi

İçtihat özeti: İcra mahkemesinde itirazın kaldırılması için dava açan ve ancak davası reddedilen alacaklı süresi içinde itirazın iptali davası açabilir.

İçtihat Metni :

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

Davacı, davalının vekili olarak dava dışı borçludan alacağının tahsili için gereken icra takibi ve itirazın iptali davasını takip edip sonuçlandırdığını, alacağın tahsili aşamasında davalının dava dışı borçlu ile anlaşarak alacağını haricen tahsil ettiğini, kendisine vekalet ücreti ödemediğini, vekalet ücreti alacağının tahsili için başlattığı icra takibine davalının kısmi itirazda bulunduğunu ileri sürerek icra takibine vaki itirazın iptali ile %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalı, davacının haklı bir sebep olmaksızın takipten vazgeçtiğini, ücret isteyemeyeceğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

Mahkemece, İcra Tetkik Merciinde itirazın kaldırılması için dava açan ancak davası reddedilen davacının alacak davası açabileceği, itirazın iptali davasını açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı tarafından temyiz edilmiştir.

17.07.2003 tarihli ve 4949 sayılı Kanun’un 15. maddesi ile değiştirilen İİK’nın 67/1. maddesinde “takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir” hükmü mevcut olup, eski kanun maddesinde yer alan “ve itirazın kaldırılması için mercie müracaat etmek istemeyen” ibareleri kanun metninden çıkarılmıştır. Anılan kanun değişikliği ile İcra Tetkik Merciine itirazın kaldırılması için dava açan ve ancak davası reddedilen alacaklıya da itirazın iptali davası açma olanağı tanınmıştır. Davacı, 4949 sayılı Yasa yürürlüğe girdikten sonra 08.02.2006 tarihinde icra takibi yaptığına göre, İcra Tetkik Merciine müracaat etmesine rağmen genel mahkemede de itirazın iptali davası açma hakkına sahiptir. Mahkemece değinilen bu yön gözetilerek işin esasına girilip hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırıdır. Bozmayı gerektirir.

Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz olunan hükmün davacı yararına (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, 17.01.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.

İlgili Yargı Kararları:

• İtirazın İptali, İcra İnkar Tazminatı – Bilirkişi Raporu ve Takdire Dayalı Belirlenen Alacak Likit ve Belli Kabul Edilemez
• İtirazın İptali – Likit Sayılamayacağından KaçakElektrik Bedeli Üzerinden İcra İnkar Tazminatına Karar Verilemez
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2007/19-50 E., 2007/50 K.
• Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 1998/7885 E., 1998/9218 K.
• Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 2007/7905 E., 2008/1632 K.